Ένα ιδιαίτερο φαινόμενο έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις στην Ιταλία, κυρίως στη Νάπολη και την ευρύτερη περιοχή της. Χιλιάδες αυτοκίνητα, μοτοσυκλέτες και σκούτερ κυκλοφορούν με πολωνικές πινακίδες, παρότι χρησιμοποιούνται καθημερινά από κατοίκους της Ιταλίας και, σε πολλές περιπτώσεις, δεν έχουν βρεθεί ποτέ στην Πολωνία.
Σύμφωνα με στοιχεία του πολωνικού ασφαλιστικού κλάδου που επικαλούνται οι Financial Times, περίπου 60.000 οχήματα με πολωνικές πινακίδες εκτιμάται ότι κυκλοφορούν σε μόνιμη βάση στην Ιταλία. Πίσω από το φαινόμενο βρίσκεται ένα σύστημα που υπόσχεται εξοικονόμηση χρημάτων από την ασφάλιση και τα τέλη κυκλοφορίας, ενώ παράλληλα δυσκολεύει την είσπραξη προστίμων.
Η διαδικασία είναι σχετικά απλή. Ο ιδιοκτήτης ενός οχήματος στην Ιταλία το μεταβιβάζει τυπικά σε εταιρεία με έδρα την Πολωνία. Η εταιρεία αναλαμβάνει την ταξινόμησή του στη χώρα, εκδίδει πολωνικές πινακίδες και στη συνέχεια παραχωρεί το όχημα για χρήση στον αρχικό ιδιοκτήτη του.
Έτσι, ο οδηγός συνεχίζει να χρησιμοποιεί το ίδιο αυτοκίνητο ή δίκυκλο στην Ιταλία, αλλά στα χαρτιά το όχημα ανήκει σε εταιρεία του εξωτερικού.
Οι εταιρείες που προσφέρουν αυτές τις υπηρεσίες διαφημίζουν εξοικονόμηση έως και 70%, κυρίως λόγω της φθηνότερης ασφάλισης και της αποφυγής καταβολής των ιταλικών τελών κυκλοφορίας. Επιπλέον, όταν ο επίσημος ιδιοκτήτης βρίσκεται σε άλλη χώρα, η διαδικασία εντοπισμού του υπόχρεου και είσπραξης ορισμένων προστίμων γίνεται πιο περίπλοκη.
Το σοβαρότερο πρόβλημα αφορά την ασφάλιση. Το πολωνικό γραφείο ασφαλιστών PBUK καταγράφει μεγάλη αύξηση των τροχαίων ατυχημάτων στην Ιταλία που προκαλούνται από ανασφάλιστα οχήματα με πολωνικές πινακίδες.
Το 2024 καταγράφηκαν 514 τέτοια ατυχήματα, ενώ το 2025 ο αριθμός αυξήθηκε σε περίπου 1.300. Αντίστοιχα, οι αποζημιώσεις αυξήθηκαν από σχεδόν 7 εκατομμύρια ζλότι το 2024 σε 18 εκατομμύρια το 2025, φτάνοντας τα 35 εκατομμύρια ζλότι, δηλαδή λίγο περισσότερα από 8 εκατομμύρια ευρώ, μόνο κατά τους πρώτους οκτώ μήνες του 2026.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι εταιρείες που αναλαμβάνουν τη διαδικασία δεν ενεργοποιούν ποτέ την ασφάλιση ή σταματούν να πληρώνουν τα ασφάλιστρα. Έτσι, ο οδηγός μπορεί να πιστεύει ότι το όχημά του είναι ασφαλισμένο και να ανακαλύψει το αντίθετο μόνο μετά από κάποιο ατύχημα.
Οι πολωνικές αρχές έχουν εντοπίσει επίσης περιπτώσεις εικονικών τεχνικών ελέγχων, με οχήματα να αποκτούν τα απαραίτητα έγγραφα χωρίς να έχουν μεταφερθεί ποτέ στην Πολωνία για έλεγχο. Τον Μάρτιο του 2026, η αστυνομία της Βαρσοβίας προχώρησε σε επτά συλλήψεις στο πλαίσιο έρευνας για περισσότερες από 1.500 ταξινομήσεις οχημάτων, στις οποίες φέρεται να χρησιμοποιήθηκαν πιστοποιητικά τεχνικών ελέγχων που δεν πραγματοποιήθηκαν.
Η χρήση οχημάτων με ξένες πινακίδες από κατοίκους της Ιταλίας ρυθμίζεται από το άρθρο 93-bis του ιταλικού Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Όταν ένας κάτοικος Ιταλίας οδηγεί όχημα που είναι ταξινομημένο στο όνομα προσώπου ή εταιρείας του εξωτερικού, πρέπει να διαθέτει έγγραφο που αποδεικνύει το δικαίωμα χρήσης του και τη διάρκειά του.
Εάν το χρησιμοποιεί για περισσότερες από 30 ημέρες μέσα στο ίδιο ημερολογιακό έτος, ακόμη και όχι συνεχόμενες, απαιτείται καταχώριση στο ειδικό μητρώο ξένων οχημάτων REVE.
Για τη μη καταχώριση, όταν αυτή είναι υποχρεωτική, προβλέπεται πρόστιμο από 712 έως 3.558 ευρώ, καθώς και αφαίρεση της άδειας κυκλοφορίας μέχρι την τακτοποίηση της παράβασης.
Επιπλέον, όταν κάποιος μεταφέρει την κατοικία του στην Ιταλία και διαθέτει όχημα με ξένες πινακίδες στο όνομά του, πρέπει να το ταξινομήσει στη χώρα μέσα σε τρεις μήνες από την απόκτηση της κατοικίας.
Η χρήση ξένων πινακίδων, επομένως, δεν είναι από μόνη της παράνομη. Το πρόβλημα δημιουργείται όταν οι συγκεκριμένες διαδικασίες χρησιμοποιούνται για την παράκαμψη των φορολογικών, ασφαλιστικών ή διοικητικών υποχρεώσεων.
Στην Ελλάδα, η νομοθεσία επίσης δεν επιτρέπει στους μόνιμους κατοίκους να κυκλοφορούν ελεύθερα με οχήματα ταξινομημένα στο εξωτερικό, παρακάμπτοντας τις ελληνικές φορολογικές υποχρεώσεις. Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, όποιος έχει τη συνήθη κατοικία του στην Ελλάδα και φέρνει όχημα από άλλη χώρα οφείλει, κατά κανόνα, να ολοκληρώσει τις προβλεπόμενες τελωνειακές και φορολογικές διαδικασίες για την ελληνική ταξινόμησή του πριν το κυκλοφορήσει. Η προσωρινή χρήση οχημάτων με ξένες πινακίδες επιτρέπεται υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, κυρίως σε πρόσωπα με συνήθη κατοικία στο εξωτερικό, για διάστημα έως έξι μηνών ανά δωδεκάμηνο. Υπάρχουν επίσης ειδικές εξαιρέσεις για ορισμένες κατηγορίες προσώπων. Επομένως, η μεταβίβαση ενός οχήματος σε εταιρεία του εξωτερικού δεν δίνει αυτομάτως σε έναν κάτοικο Ελλάδας το δικαίωμα να το χρησιμοποιεί μόνιμα με ξένες πινακίδες.
