Η Δημοτική Αστυνομία αποκτά ενισχυμένο ρόλο στην επιτήρηση της οδικής κυκλοφορίας, με αρμοδιότητες που δεν περιορίζονται πλέον στην ελεγχόμενη στάθμευση και στην επιβολή προστίμων για παράνομο παρκάρισμα. Με αφορμή την εγκύκλιο του Υπουργείου Εσωτερικών της 8ης Οκτωβρίου 2026, επανέρχεται στο προσκήνιο το νέο πλαίσιο λειτουργίας της υπηρεσίας, το οποίο περιλαμβάνει περισσότερους ελέγχους, δυνατότητα συλλήψεων υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και λειτουργία σε εικοσιτετράωρη βάση.
Οι συγκεκριμένες εξουσίες δεν δημιουργούνται από την εγκύκλιο, ούτε θεσπίστηκαν όλες τώρα. Το βασικό πλαίσιο είχε ήδη τεθεί με τον Ν. 5003/2022, ενώ ο Ν. 5314/2026 περιλαμβάνει τις νεότερες διατάξεις για την οργάνωση και τις αρμοδιότητες της Δημοτικής Αστυνομίας. Η εγκύκλιος εξηγεί πώς θα εφαρμοστούν οι προβλέψεις αυτές από τους δήμους.
Για τους οδηγούς, η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη δυνατότητα της Δημοτικής Αστυνομίας να πραγματοποιεί ελέγχους για συγκεκριμένες παραβάσεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Στο πεδίο των αρμοδιοτήτων της περιλαμβάνονται η στάση και η στάθμευση, η τήρηση ρυθμιστικών πινακίδων και φωτεινών σηματοδοτών, η προστασία των διαβάσεων πεζών και η παράνομη κατάληψη πεζοδρομίων ή άλλων κοινόχρηστων χώρων.
Οι δημοτικοί αστυνομικοί θα μπορούν να ελέγχουν τη χρήση προστατευτικού κράνους από οδηγούς και συνεπιβάτες μοτοσυκλετών και μοτοποδηλάτων, με τη σχετική παράβαση να επισύρει πρόστιμο 350 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 30 ημέρες στην περίπτωση του οδηγού. Στους ελέγχους περιλαμβάνονται επίσης η χρήση κινητού τηλεφώνου και ακουστικών κατά την οδήγηση, η μεταφορά συνεπιβάτη χωρίς κατάλληλη θέση, η μεταφορά αντικειμένων που εμποδίζουν τον ασφαλή χειρισμό του δικύκλου και η παράλληλη κίνηση μοτοσυκλετών.
Επιπλέον, προβλέπονται έλεγχοι για τις άδειες οδήγησης, τις πινακίδες και τα στοιχεία κυκλοφορίας των οχημάτων, καθώς και για την τήρηση των κανόνων κυκλοφορίας ποδηλάτων και ηλεκτρικών πατινιών. Στις περιπτώσεις που ορίζει ο νόμος, η Δημοτική Αστυνομία μπορεί να επιβάλλει τις προβλεπόμενες διοικητικές κυρώσεις και να προχωρά σε αφαίρεση στοιχείων κυκλοφορίας.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει δυνατότητα λειτουργίας της Δημοτικής Αστυνομίας σε τρεις βάρδιες, όλες τις ημέρες της εβδομάδας. Αυτό επιτρέπει την πραγματοποίηση ελέγχων και κατά τις βραδινές ώρες, χωρίς όμως να σημαίνει ότι κάθε δήμος διαθέτει ήδη προσωπικό για συνεχή εικοσιτετράωρη παρουσία.
Παράλληλα, οι δημοτικοί αστυνομικοί αναγνωρίζονται ως ειδικοί ανακριτικοί υπάλληλοι για τις υποθέσεις που εμπίπτουν στις αρμοδιότητές τους. Μπορούν να πραγματοποιούν συλλήψεις όταν συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις, όχι όμως να προχωρούν ανεξέλεγκτα σε συλλήψεις για οποιαδήποτε παράβαση.
Ο προβλεπόμενος εξοπλισμός τους περιλαμβάνει χειροπέδες, αλεξίσφαιρα γιλέκα και αστυνομικές ράβδους για περιπτώσεις άμυνας.
Η εφαρμογή των διατάξεων συνδέεται και με τη στελέχωση των υπηρεσιών. Το πλαίσιο προβλέπει ελάχιστες απαιτήσεις προσωπικού ανάλογα με τον πληθυσμό, ενώ δίνεται η δυνατότητα διαδημοτικής συνεργασίας σε περιοχές που δεν διαθέτουν δική τους Δημοτική Αστυνομία.
Αναμένεται λοιπόν το επόμενο διάστημα η παρουσία της Δημοτικής Αστυνομίας στους δρόμους να γίνει συχνότερη με εντατικοποίηση των ελέγχων, ιδιαίτερα μέσα στον αστικό ιστό. Βέβαια η έκταση των ελέγχων θα φανεί στην πράξη ανάλογα το προσωπικό και την επιχειρησιακή ετοιμότητα κάθε δήμου.
