Η στάση των ευρωπαϊκών χωρών απέναντι στις εταιρείες ενοικίασης ηλεκτρικών πατινιών γίνεται ολοένα και πιο αυστηρή. Μετά τις απαγορεύσεις και τους περιορισμούς που έχουν επιβληθεί τα τελευταία χρόνια σε μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις, η Γερμανία ετοιμάζεται να προχωρήσει σε μια σημαντική αλλαγή του νομικού πλαισίου, μεταφέροντας μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης στις ίδιες τις εταιρείες που διαχειρίζονται τους στόλους των e-scooters.
Το νέο νομοσχέδιο φιλοδοξεί να καλύψει ένα νομικό κενό που μέχρι σήμερα δυσκόλευε σημαντικά τα θύματα ατυχημάτων να διεκδικήσουν αποζημίωση, ενώ παράλληλα αποτελεί ακόμη μία ένδειξη ότι ο κλοιός γύρω από τις εταιρείες κοινόχρηστων ηλεκτρικών πατινιών στενεύει σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Με βάση το νέο πλαίσιο, οι εταιρείες ενοικίασης θα θεωρούνται υπεύθυνες ως ιδιοκτήτριες των οχημάτων τους, ακόμη και αν δεν αποδειχθεί δική τους υπαιτιότητα. Παράλληλα, οι αναβάτες θα θεωρούνται υπεύθυνοι για ένα ατύχημα, εκτός εάν μπορέσουν να αποδείξουν το αντίθετο.
Η ρύθμιση δεν αφορά μόνο τις συγκρούσεις μεταξύ οχημάτων ή με πεζούς. Θα καλύπτει επίσης περιστατικά στα οποία ένα ηλεκτρικό πατίνι έχει εγκαταλειφθεί πάνω στο πεζοδρόμιο και προκαλεί ατύχημα ή τραυματισμό, εμποδίζοντας τη διέλευση.
Μέχρι σήμερα, όποιος τραυματιζόταν σε ατύχημα με ηλεκτρικό πατίνι έπρεπε να αποδείξει ότι ο αναβάτης έφερε την ευθύνη. Στην πράξη αυτό αποδεικνυόταν ιδιαίτερα δύσκολο, ειδικά όταν ο οδηγός εγκατέλειπε το σημείο ή δεν μπορούσε να ταυτοποιηθεί.
Με τη νέα νομοθεσία, η διαδικασία διεκδίκησης αποζημίωσης αναμένεται να γίνει σημαντικά ευκολότερη, καθώς η ευθύνη μεταφέρεται σε μεγάλο βαθμό στις εταιρείες διαχείρισης των στόλων.
Το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Δικαιοσύνης και Προστασίας Καταναλωτή της Γερμανίας αιτιολογεί την αλλαγή αναφέροντας ότι:
«Τα οικονομικά οφέλη αυτών των υπηρεσιών απολαμβάνονται σε μεγάλο βαθμό από τους διαχειριστές των στόλων ως κατόχους των οχημάτων.»
«Επομένως, είναι λογικό όποιος αποκομίζει οφέλη από μια δραστηριότητα να αναλαμβάνει και τον κίνδυνο που αυτή δημιουργεί.»
Η γερμανική κυβέρνηση θεωρεί ότι το ισχύον νομικό πλαίσιο δεν ανταποκρίνεται πλέον στην εκρηκτική αύξηση της χρήσης ηλεκτρικών πατινιών στους δρόμους της χώρας. Οι νέοι κανόνες θα εφαρμόζονται στα ηλεκτρικά πατίνια και σε παρόμοια ηλεκτρικά οχήματα,όχι όμως στα ηλεκτρικά ποδήλατα (e-bikes).
Ο αριθμός των ασφαλισμένων ηλεκτρικών πατινιών αυξήθηκε από 180.000 το 2020 σε 990.000 το 2023, ενώ οι απαιτήσεις αποζημίωσης τρίτων εκτοξεύθηκαν από 1.150 σε 5.000 μέσα σε τέσσερα χρόνια.
Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι, ενώ τα κοινόχρηστα πατίνια αντιστοιχούσαν περίπου στο 20% των ασφαλισμένων e-scooters το 2023, συμμετείχαν σε περίπου 40% των υποθέσεων αποζημίωσης.
Οι αρχές επισημαίνουν επίσης έναν ακόμη παράγοντα ανησυχίας, τις πυρκαγιές που μπορούν να προκληθούν από μπαταρίες ιόντων λιθίου όταν έχουν υποστεί ζημιά, παρουσιάζουν βλάβη ή φορτίζονται λανθασμένα.
Η γερμανική πρωτοβουλία δεν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση. Τα τελευταία χρόνια, αρκετές ευρωπαϊκές πόλεις έχουν περιορίσει ή ακόμη και απομακρύνει τα κοινόχρηστα ηλεκτρικά πατίνια από τους δρόμους τους.
Το Παρίσι κατήργησε τις υπηρεσίες ενοικίασης το 2023 μετά από δημοψήφισμα των πολιτών. Η Μαδρίτη αφαίρεσε τις άδειες λειτουργίας των εταιρειών το 2024, επικαλούμενη προβλήματα στον έλεγχο της κυκλοφορίας και της στάθμευσης των πατινιών. Η Πράγα απομάκρυνε τα κοινόχρηστα e-scooters τον Ιανουάριο του 2026, ενώ και οι Βρυξέλλες σχεδιάζουν να ακολουθήσουν από τον Ιανουάριο του 2027.
Αν το γερμανικό νομοσχέδιο εγκριθεί, θα αποτελέσει ακόμη ένα βήμα προς ένα αυστηρότερο ευρωπαϊκό πλαίσιο λειτουργίας για τις εταιρείες ενοικίασης ηλεκτρικών πατινιών, με μεγαλύτερη έμφαση στην ευθύνη των διαχειριστών των στόλων και στην προστασία των πολιτών.
