Η Ευρώπη κάνει ένα σημαντικό βήμα προς τη μείωση της εξάρτησής της από εισαγόμενες κρίσιμες πρώτες ύλες, καθώς εγκρίθηκε η δημιουργία του πρώτου ευρωπαϊκού εργοστασίου ανακύκλωσης σπάνιων γαιών. Το έργο θα υλοποιηθεί στην Ιταλία και θα επικεντρώνεται στην ανάκτηση πολύτιμων υλικών από ηλεκτρικούς κινητήρες και σκληρούς δίσκους που έχουν φτάσει στο τέλος του κύκλου ζωής τους.
Το ιταλικό Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενεργειακής Ασφάλειας ενέκρινε το έργο Life Inspiree, το οποίο θα κατασκευαστεί στο Ceccano, στην επαρχία Frosinone, στις εγκαταστάσεις της εταιρείας Itelyum, επικεφαλής της κοινοπραξίας που υλοποιεί την επένδυση.
Οι λεγόμενες σπάνιες γαίες αποτελούν ομάδα 17 χημικών στοιχείων που χρησιμοποιούνται ευρέως στη σύγχρονη βιομηχανία και την υψηλή τεχνολογία. Βρίσκονται μεταξύ άλλων σε ηλεκτρικούς κινητήρες, ηλεκτρονικές συσκευές, ανεμογεννήτριες και πλήθος άλλων εφαρμογών.
Παρότι δεν είναι πραγματικά σπάνιες στη φύση, η εξόρυξή τους είναι ιδιαίτερα πολύπλοκη και κοστοβόρα. Σήμερα η Ευρώπη καλύπτει μόνο ένα πολύ μικρό μέρος των αναγκών της από δική της παραγωγή, εξαρτώμενη σχεδόν αποκλειστικά από εισαγωγές, κυρίως από την Κίνα, η οποία ελέγχει περίπου το 90% της παγκόσμιας αγοράς.
Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει ως στόχο έως το 2030 το 25% των ετήσιων αναγκών της σε αυτές τις κρίσιμες πρώτες ύλες να καλύπτεται μέσω ανακύκλωσης.
Η διαδικασία θα ξεκινά από την αποσυναρμολόγηση μόνιμων μαγνητών που βρίσκονται μέσα σε αποσυρμένους σκληρούς δίσκους και ηλεκτρικούς κινητήρες. Στη συνέχεια οι μαγνήτες θα υποβάλλονται σε ειδική χημική επεξεργασία, ώστε να διαχωρίζονται οι σπάνιες γαίες και να επαναχρησιμοποιούνται ως πρώτες ύλες για τη βιομηχανία.
Όταν το εργοστάσιο λειτουργήσει σε πλήρη ανάπτυξη, θα μπορεί να επεξεργάζεται έως 2.000 τόνους μόνιμων μαγνητών ετησίως, ανακτώντας περισσότερους από 500 τόνους σπάνιων γαιών κάθε χρόνο.
Εκτός από την Itelyum, στο έργο συμμετέχουν η Glob Eco, η οποία θα αναλάβει την αποσυναρμολόγηση των μαγνητών, η Erion, υπεύθυνη για τη συλλογή ηλεκτρονικών αποβλήτων, το Πανεπιστήμιο της L'Aquila, που θα παρακολουθεί τις τεχνικές πτυχές και τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις του έργου, καθώς και η EIT RawMaterials, η οποία θα προωθήσει τα αποτελέσματα της πρωτοβουλίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Το νέο εργοστάσιο βασίζεται στην τεχνογνωσία που αποκτήθηκε μέσω του πιλοτικού προγράμματος New-RE.
Η δημιουργία του πρώτου ευρωπαϊκού εργοστασίου ανακύκλωσης σπάνιων γαιών θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς μπορεί να μειώσει την εξάρτηση της Ευρώπης από εισαγόμενες πρώτες ύλες, ενισχύοντας παράλληλα την αυτάρκεια σε τομείς όπως η ηλεκτροκίνηση, η παραγωγή ηλεκτρονικών συστημάτων και οι τεχνολογίες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Η υφυπουργός Περιβάλλοντος της Ιταλίας Vannia Gava χαρακτήρισε την έγκριση του έργου ως στρατηγικής σημασίας, δηλώνοντας:
«Η διασφάλιση του εφοδιασμού με κρίσιμες πρώτες ύλες σημαίνει σήμερα την ενίσχυση της βιομηχανικής, ενεργειακής και τεχνολογικής μας αυτονομίας.»
«Η ανάκτηση των σπάνιων γαιών από τα ηλεκτρονικά απόβλητα αποτελεί μια περιβαλλοντική πρόκληση, αλλά και μια επιλογή βιομηχανικής πολιτικής.»
