Από την 1η Οκτωβρίου 2026, οι μοτοσυκλετιστές στην Ισπανία θα υποχρεούνται να φορούν πιστοποιημένα γάντια, μπουφάν και μπότες μοτοσυκλέτας, στο πλαίσιο του νέου Βασιλικού Διατάγματος για τους Ευάλωτους Χρήστες του Οδικού Δικτύου. Πρόκειται για τη νομοθεσία που είχαμε παρουσιάσει πριν από λίγες ημέρες, με στόχο την ενίσχυση της προστασίας των αναβατών μέσω της υποχρεωτικής χρήσης εγκεκριμένου εξοπλισμού.

Ωστόσο, πριν ακόμη τεθεί σε εφαρμογή, έχει ήδη ξεκινήσει η συζήτηση για το κατά πόσο το μέτρο θα εφαρμοστεί στην πράξη. Στην Ισπανία εκφράζονται αμφιβολίες οτι ο νέος κανονισμός μπορεί τελικά να καταλήξει να μείνει… «γράμμα κενό», όχι επειδή δεν είναι σωστός, αλλά επειδή ενδέχεται να μην ελέγχεται επαρκώς. 

Αναμφίβολα ο πλήρης και πιστοποιημένος εξοπλισμός συμβάλλει καθοριστικά στην προστασία των μοτοσυκλετιστών, όμως πόσοι αναβάτες που μέχρι σήμερα κυκλοφορούσαν χωρίς γάντια και κατάλληλες μπότες θα αλλάξουν συνήθειες; 

Το βασικό επιχείρημα είναι ότι ένας νόμος από μόνος του δεν αρκεί. Για να λειτουργήσει, πρέπει να συνοδεύεται από συστηματικούς ελέγχους και ουσιαστική εφαρμογή.

Πάρτε παράδειγμα τα ηλεκτρικά πατίνια. Παρότι στην Ισπανία όσο και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες είναι ήδη υποχρεωτική η χρήση κράνους και η ασφάλιση αστικής ευθύνης, μεγάλο μέρος των χρηστών εξακολουθεί να κινείται χωρίς να τηρεί τις υποχρεώσεις αυτές, καθώς οι έλεγχοι είναι περιορισμένοι. 

Στη χώρα μας υπάρχουν κανόνες του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας που, παρά το γεγονός ότι ισχύουν εδώ και χρόνια, δεν εφαρμόζονται σε καθημερινή βάση. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν η χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση, η παράνομη στάθμευση, η κίνηση δικύκλων σε πεζοδρόμια, αλλά και η μη χρήση προστατευτικού κράνους, μια παράβαση που εξακολουθεί να καταγράφεται συχνά, παρά τις αυστηρές κυρώσεις.

Το ίδιο ισχύει και για ορισμένες διατάξεις που αφορούν τα ηλεκτρικά πατίνια ή άλλες μορφές μικροκινητικότητας, όπου η ύπαρξη ενός κανόνα δεν συνεπάγεται απαραίτητα και τη συστηματική τήρηση του. 

Αρκεί λοιπόν η ψήφιση ενός νόμου ή απαιτούνται συνεχείς έλεγχοι και αλλαγή νοοτροπίας για να έχει πραγματικό αποτέλεσμα;