Ο περίφημος Δακτύλιος της Αθήνας επιστρέφει στις 14 Οκτωβρίου 2025 σε ισχύ, μετά τη διακοπή του για το Καλοκαίρι. Ωστόσο ως μέτρο για τον περιορισμό της ρύπανσης μάλλον δεν έχει και πολύ μέλλον, καθώς πρόκειται να αντικατασταθεί από ένα νέο σύστημα. Μπορεί κανείς να πει πως συνιστά πια ένα παρωχημένο μέτρο που αποδεικνύεται αναποτελεσματικό βάσει της ρύπανσης που τελικώς μετράται στο Λεκανοπέδιο της Αθήνας κάθε μέρα. Αντ' αυτού, η κυβέρνηση εξετάζει μια νέα στρατηγική που εστιάζει στην αποβολή των παλαιάς τεχνολογίας αυτοκινήτων από το κέντρο της Αθήνας.
Με την έννοια "παλαιάς τεχνολογίας", εννοούνται τα αυτοκίνητα που παράχθηκαν υπό τις προδιαγραφές Euro 1 ως και Euro 4, με τις τελευταίες να έχουν τεθεί σε εφαρμογή το 2005. Κοινώς, φαίνεται πως στο στόχαστρο μπαίνουν τα αυτοκίνητα 20ετίας και πάνω, τα οποία θεωρούνται ως βασικοί υπαίτιοι για το μεγαλύτερο μέρος της αθηναϊκής ατμοσφαιρικής ρύπανσης.
Σύμφωνα με τις ως τώρα πληροφορίες - που εν πολλοίς βασίζονται σε συνέντευξη του αναπληρωτή υπουργού Μεταφορών Κωνσταντίνου Κυρανάκη - το νέο σύστημα προβλέπεται να κάνει χρήση νέων τεχνολογιών καθώς τα αυτοκίνητα θα πρέπει να εφοδιαστούν με ηλεκτρονική άδεια εισόδου στο κέντρο της πόλης, πιθανώς μέσω σχετικής εφαρμογής για τηλέφωνα. Βάσει αυτής της άδειας, τα αμιγώς ηλεκτρικά αυτοκίνητα θα έχουν απεριόριστη πρόσβαση στο κέντρο, ενώ τα υβριδικά και τα σύγχρονης τεχνολογίας αυτοκίνητα (βενζινοκίνητα χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, CO2) θα έχουν προνομιακή πρόσβαση. Τα παλιότερης τεχνολογίας αυτοκίνητα (Euro1-4) είτε θα απαγορεύονται στο κέντρο, ή θα έχουν πολύ περιορισμένες δυνατότητες κίνησης εντός του.
Προφανώς θα υπάρξουν εξαιρέσεις για κατοίκους και εργαζόμενους εντός της περιοχής που θ' αφορούν τα νέα μέτρα, πάντως μέσα στα ποθούμενα είναι και η ενίσχυση των μέσων μαζικής μεταφοράς, ενώ κάπου στο βάθος σιγοκαίει και η ελπίδα για κύμα αποσύρσεων παλιών αυτοκινήτων προς όφελος της αγοράς.
Η εφαρμογή μιας τέτοιας νέας στρατηγικής προαπαιτεί έναν μηχανισμό εποπτείας που προφανώς θα είναι ηλεκτρονικός: ο λόγος για κάμερες, όπως τις νέες που πρόκειται να εξαπλωθούν στους ελληνικούς δρόμους την ερχόμενη χρονιά. Εξοπλισμένες με ικανότητα αναγνώρισης πινακίδας, θα μπορούν αυτομάτως να διασταυρώσουν αν το κάθε όχημα που περνά μπροστά τους έχει την απαραίτητη ηλεκτρονική άδεια.
Ως τώρα στις πληροφορίες που κυκλοφορούν επί του θέματος δεν γίνεται κανένας λόγο για δίκυκλα και εστιάζουν αποκλειστικά στα παλιά και ρυπογόνα αυτοκίνητα. Με τα σημερινά δεδομένα τα δίκυκλα δεν υπάγονται σε κανέναν περιορισμό του Δακτυλίου.
Ελπίζουμε πως η κυβέρνηση δεν θα παραβλέψει την πραγματικότητα της αστικής κυκλοφορίας, στην οποία το δίκυκλο είναι λύση και όχι πρόβλημα. Είναι λύση σε περισσότερα από ένα επίπεδα, καθώς συμβάλλει και στο κυκλοφοριακό και στον περιορισμό της ρύπανσης, τόσο άμεσα (λιγότερες εκπομπές) όσο και έμμεσα (λιγότερη ώρα στον δρόμο).
Ελπίζουμε, μα αυτό δεν σημαίνει πως δεν ανησυχούμε σε ένα κράτος που οι κυβερνώντες - στο σύνολό τους, όχι μόνο οι σημερινοί - διαχρονικά προτιμούν λύσεις με δυνατό εισπρακτικό χαρακτήρα.
